เลนส์ชะลอสายตาสั้นสำหรับเด็ก ควรเลือกแบบไหน? 

คู่มือพ่อแม่ที่ไม่อยากให้ลูกสายตาสั้นเพิ่มเร็ว 

สวัสดีค่ะคุณพ่อคุณแม่ หมออุ๊ย แพทย์หญิงวชิรา สนธิไชย เองนะคะ

ในยุคดิจิทัลแบบนี้ หมอเข้าใจเลยค่ะว่าการจะห้ามลูกไม่ให้ใช้หน้าจอเลยแทบจะเป็นไปไม่ได้ เพราะเด็กๆ ต้องทั้งเรียนออนไลน์ ทำการบ้าน หรือแม้แต่พักผ่อนผ่านหน้าจอ ผลที่ตามมาคือหมอพบเด็กๆ มีปัญหา “สายตาสั้น” เร็วขึ้นและเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว (Myopia Progression) จนบางครั้งคุณพ่อคุณแม่ตั้งตัวไม่ทันเลยค่ะ

โชคดีที่ปัจจุบันเรามีนวัตกรรม “เลนส์ชะลอสายตาสั้นสำหรับเด็ก” ที่ไม่ได้ทำหน้าที่แค่ช่วยให้น้องมองเห็นชัดเหมือนแว่นทั่วไป แต่ช่วยทำหน้าที่เป็น "เบรก" เพื่อชะลอไม่ให้ค่าสายตาสั้นพุ่งสูงเกินไปจนเสี่ยงต่อโรคตาในอนาคตค่ะ

คำถามยอดฮิตที่คุณพ่อคุณแม่มักจะถามหมอก็คือ “แล้วจะเลือกเลนส์แบบไหน ถึงจะดีที่สุดและคุ้มค่าที่สุดสำหรับลูกเรา?” — วันนี้หมอจะมาช่วยคลายข้อสงสัย เพื่อให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้นค่ะ

เข้าใจเลยค่ะคุณพ่อคุณแม่ หลายท่านอาจจะสงสัยว่า "แว่นมันจะไปช่วยชะลอสายตาได้ยังไง? ในเมื่อใส่แล้วก็แค่มองชัดขึ้นไม่ใช่เหรอ?"

วันนี้หมออุ๊ยจะมาไขข้อสงสัยให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆ ว่า เลนส์ชะลอสายตาสั้น (Myopia Control Lenses) คืออะไร และทำไมมันถึงกลายเป็น "ตัวช่วยสำคัญ" ของเด็กยุคนี้ค่ะ

เลนส์ชะลอสายตาสั้นสำหรับเด็กคืออะไร?

ถ้าจะให้อธิบายง่ายที่สุด เลนส์ชะลอสายตาสั้น คือ เลนส์แว่นตาที่ถูกออกแบบมาเป็นพิเศษ "เพื่อเบรก" ไม่ให้ค่าสายตาสั้นเพิ่มขึ้นเร็วเกินไปค่ะ

• เลนส์แว่นตาปกติ: ทำหน้าที่แค่ช่วยให้ภาพไปตกที่จอประสาทตาพอดี เพื่อให้เด็ก "มองชัด" เท่านั้น แต่ไม่ได้ช่วยควบคุมการเติบโตของลูกตา
  
• เลนส์ชะลอสายตาสั้น: ทำหน้าที่ 2 อย่างในแผ่นเดียว คือ "ทำให้มองชัด" ไปพร้อมๆ กับการ "ส่งสัญญาณหลอกสมอง" ให้ลูกตาหยุดการยืดตัวยาวผิดปกติ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้สายตาสั้นเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ค่ะ

แล้วมันทำงานยังไง? (อธิบายแบบเห็นภาพ)

สาเหตุที่เด็กสายตาสั้นเพิ่มขึ้นเร็ว เพราะ "ลูกตายาวขึ้น" ค่ะ (เหมือนลูกโป่งที่ถูกเป่าจนยืดออก) เลนส์ชนิดนี้จึงใช้เทคโนโลยีที่เรียกว่า Peripheral Myopic Defocus มาช่วย:

1. โซนกลางเลนส์ : จะเป็นค่าสายตาปกติของน้อง เพื่อให้มองเห็นกระดานหรือทีวีได้คมชัด
   
2. โซนรอบนอก (ที่มีจุดจิ๋วๆ หรือวงแหวน) : จะทำหน้าที่หักเหแสงให้มาตก "ข้างหน้า" จอประสาทตาในส่วนขอบๆ ซึ่งจุดนี้เองที่เป็น "สัญญาณ" บอกดวงตาว่า "พอแล้วนะ ไม่ต้องยืดตัวยาวไปมากกว่านี้แล้ว"

 ผลลัพธ์คือ :  แทนที่สายตาจะสั้นเพิ่มขึ้นปีละ 100-150 เลนส์ตัวนี้อาจจะช่วยชะลอให้เหลือเพียงปีละ 25-50 หรือบางรายก็คงที่ได้เลยค่ะ 

เลนส์ชะลอสายตาสั้นมีกี่แบบ? และควรเลือกแบบไหนดี?

1. เลนส์ DIMS (Defocus Incorporated Multiple Segments)

• แบรนด์เด่น: Hoya MiyoSmart
  
  
• จุดเด่น: เทคโนโลยีแบ่งโซนการมองแบบวงกลม
  
  
• ข้อดี: สวมใส่เหมือนแว่นสายตาทั่วไป ไม่ต้องดูแลพิเศษ
  
  
• เหมาะกับ: เด็กที่ต้องการความสะดวกในการใส่ตลอดวัน
  

2. เลนส์ HALT (Highly Aspherical Lenslet Target)

• แบรนด์เด่น: Essilor Stellest
  
  
• จุดเด่น: กระจายจุดโฟกัสแบบละเอียดกว่า DIMS
  
  
• ข้อดี: ควบคุมการเบี่ยงเบนของแสงได้ดีกว่า
  
  
• เหมาะกับ: เด็กที่ต้องการความแม่นยำในการควบคุมสายตา
  

3. Ortho-K (Orthokeratology)

• ลักษณะ: คอนแทคเลนส์ใส่นอนตอนกลางคืนเพื่อปรับรูปร่างกระจกตา
  
  
• ข้อดี: ไม่ต้องใส่แว่นตอนกลางวัน
  
  
• ข้อควรระวัง: ต้องดูแลความสะอาดอย่างเคร่งครัด
  
  
• เหมาะกับ: เด็กที่เล่นกีฬา หรือไม่อยากใส่แว่นกลางวัน
  

วิธีเลือกเลนส์ให้ "ฟิต" กับลูกรัก (ฉบับหมออุ๊ยแนะนำ)

การจะเลือกเลนส์ที่ "ดีที่สุด" หมอแนะนำให้ดู 3 ปัจจัยนี้ร่วมกันค่ะ :

1. ไลฟ์สไตล์ของน้อง: น้องเป็นสายลุย ชอบเล่นกีฬา หรือเป็นสายวิชาการที่ชอบอ่านหนังสือและอยู่หน้าจอนานๆ? เพราะเลนส์แต่ละแบรนด์ (เช่น MiYOSMART หรือ Stellest) มีจุดเด่นของโครงสร้างเลนส์และการปรับตัวที่ต่างกันเล็กน้อยค่ะ
   
2. อัตราการเพิ่มของสายตา: หากสายตาลูกเพิ่มเร็วมาก (เช่น ปีละ 100+) หมอจะแนะนำเลนส์รุ่นพรีเมียมที่มีเทคโนโลยีการควบคุมสายตาที่เข้มข้นขึ้นค่ะ
   
3. ความทนทานของเลนส์: สำหรับเด็ก วัสดุเลนส์ต้องเหนียว ไม่แตกง่าย และต้องมีโค้ตติ้งที่ลดรอยขีดข่วนได้ดี เพราะน้องๆ มักจะใช้งานแว่นค่อนข้างหนักค่ะ

หากคุณพ่อคุณแม่เริ่มสังเกตว่าลูกหรี่ตา หรืออยากรู้อัตราการเพิ่มของสายตาลูกว่าอยู่ในเกณฑ์อันตรายไหม อยากให้หมออุ๊ยช่วยประเมินเบื้องต้น หรือนัดวันเข้ามาลองเลนส์ตัวอย่างที่คลินิกก่อน หมอยินดีดูแลค่ะ!

ทำไมคุณหมอถึงแนะนำให้เริ่มใช้ตั้งแต่ยังเด็ก?

• ป้องกันความเสี่ยงในอนาคต : ยิ่งสายตาสั้นมาก ลูกตายิ่งยืดมาก เสี่ยงต่อโรคตาตอนโต เช่น จอประสาทตาเสื่อม หรือต้อหิน
  
• ช่วงอายุ 6-12 ปี คือ "ช่วงทอง" : เป็นช่วงที่ดวงตากำลังโตเต็มที่ การใช้เลนส์ชะลอในช่วงนี้จึงได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดค่ะ
  
• ใส่สบาย ปลอดภัย : เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดเมื่อเทียบกับการหยอดยา (ที่อาจทำให้ตาแพ้แสง) หรือการใส่คอนแทคเลนส์กลางคืน (ที่ต้องระวังเรื่องความสะอาด)

เคล็ดลับส่งท้ายจากหมออุ๊ย

"การเลือกแว่นให้เด็ก ไม่เหมือนการเลือกแว่นให้ผู้ใหญ่ค่ะ" เพราะดวงตาของเด็กกำลังเจริญเติบโต การวัดสายตาจึงต้องแม่นยำมาก (บางรายต้องมีการหยอดยาขยายม่านตาเพื่อเช็กค่าสายตาที่แท้จริง) และการเลือกกรอบแว่นต้องรับกับจมูกและใบหน้าเพื่อไม่ให้แว่นไหลตกลงมา ซึ่งจะทำให้ประสิทธิภาพของเลนส์ลดลง

อ่านเพิ่มเติม >> แว่นเด็ก เลนส์สายตา เลือกแบบไหนให้คุ้มค่า เหมาะกับลูกรัก

ที่ Dr.Ouise Eye Clinic หมอและทีมผู้เชี่ยวชาญยินดีให้คำปรึกษาและออกแบบการดูแลสายตาให้น้องๆ เป็นรายบุคคลค่ะ เพราะหมอเชื่อว่า "การมองเห็นที่ดี คือรากฐานการเติบโตที่สดใสของลูกค่ะ"

สาขาของเรา

DR.OUISE EYE CLINIC

ที่ตั้ง: ซอยพหลโยธิน 92 ตำบลประชาธิปัตย์
อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี 12130

เวลาเปิดปิด: 10.0018.00 น.

โทร: 090-224-5168

DR.OUISE EYE SPECIALIST

ที่ตั้ง: ห้าง Fashion Island ชั้น 2 ห้องเลขที่ 2040B
เลขที่ 587,589,589/7-9 ถนนรามอินทรา แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กทม 10230

เวลาเปิดปิด: 10.0022.00 น.

โทร: 095-386-6361