สายตายาว แต่กำเนิด คืออะไร? รู้ไวแก้ไขได้ทัน
แพทย์หญิง วชิรา สนธิไชย (หมออุ๊ย)
สายตายาว แต่กำเนิด คืออะไร? รู้ไวแก้ไขได้ทัน
สวัสดีค่ะ... หมออุ๊ยเองนะคะ วันนี้หมออยากชวนคุณพ่อคุณแม่มาคุยกันในเรื่องที่หมอเจอค่อนข้างบ่อยในคลินิก แต่หลายครอบครัวอาจยังไม่ทันสังเกต นั่นคือเรื่องของภาวะสายตายาวแต่กำเนิด เพราะเด็กบางคนดูเหมือนมองเห็นได้ปกติ วิ่งเล่นได้ ไม่มีปัญหา แต่พอถึงวัยเรียนกลับเริ่มอ่านหนังสือไม่ได้นาน ปวดตา งอแง หรือสมาธิสั้น หลายครั้งไม่ได้เกิดจากพฤติกรรม แต่เกิดการมองเห็นแบบที่เด็กก็ไม่รู้ตัว
บทความนี้หมออยากอธิบายเรื่องสายตายาวแต่กำเนิดแบบเข้าใจง่าย เพื่อให้ผู้ปกครองมองเห็นความสำคัญของการตรวจวัดสายตาตั้งแต่
ทำความรู้จัก ภาวะสายตายาวแต่กำเนิด
ก่อนอื่นเรามาทำความเข้าใจภาวะ สายตายาวแต่กำเนิด (Congenital Hyperopia) กันก่อนนะคะ ภาวะสายตายาว หรือ Hyperopia คือภาวะที่ดวงตามองวัตถุระยะไกลได้ชัดกว่าระยะใกล้ เกิดจากการที่แสงซึ่งเข้าสู่ดวงตาไปโฟกัสอยู่ “หลัง” จอประสาทตา แทนที่จะโฟกัสลงบนจอประสาทตาอย่างพอดี ทำให้การมองใกล้ต้องใช้การเพ่งมากกว่าปกติ
แต่ในขณะเดียวกัน ภาวะสายตายาวแต่กำเนิด (Congenital Hyperopia) จะหมายถึงภาวะสายตายาวที่มีมาตั้งแต่เด็กแรกเกิด ซึ่งมักเกิดจากโครงสร้างของดวงตาที่สั้นหรือเล็กกว่าปกติ ทำให้จุดโฟกัสของภาพเลยไปอยู่หลังจอประสาทตา ไม่ได้เกิดจากการใช้สายตา การดูจอ หรือพฤติกรรมใด ๆ ของเด็กค่ะ ซึ่งเด็กส่วนใหญ่จะเกิดมาพร้อมสายตายาวเล็กน้อย และสามารถดีขึ้นเองได้เมื่อดวงตาเจริญเติบโต แต่ในบางราย สายตายาวมีค่ามากกว่าปกติ ทำให้ดวงตาต้องเพ่งตลอดเวลา ส่งผลต่อพัฒนาการของการมองเห็น และหากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเหมาะสม อาจกระทบต่อการเรียนรู้ในระยะยาว
อาการของสายตายาวแต่กำเนิด
นอกจากภาวะสายตาสั้นที่ควรระวัง ภาวะสายตายาวแต่กำเนิดของเด็ก เป็นอีกปัญหาที่ผู้ปกครองต้องให้ความใส่ใจ เนื่องจากภาวะสายตาสั้นแต่กำเนิดในเด็กมักตรวจพบได้ยาก เพราะเด็กเล็กยังไม่สามารถบอกอาการของตัวเองได้ชัดเจนเหมือนกับผู้ใหญ่ หมอเลยอยากให้ผู้ปกครองสังเกตสัญญาณเหล่านี้ดูค่ะ
- เด็กมองใกล้ไม่ชัด ต้องถือหนังสือหรือของเล่นออกห่างจากตา
- มีอาการเพ่ง บีบตา หรือขยี้ตาบ่อย ๆ
- มีอาการปวดตา ปวดศีรษะ โดยเฉพาะหลังอ่านหนังสือ หรือใช้สายตานาน ๆ
- มีภาวะตาเข หรือดวงตาทำงานไม่สัมพันธ์กัน
- พัฒนาการด้านการอ่าน เขียน หรือสมาธิช้ากว่าเด็กวัยเดียวกัน
อาการเหล่านี้อาจดูไม่รุนแรงในช่วงแรก แต่หากปล่อยไว้นาน อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนด้านการมองเห็นได้เช่นกัน
สาเหตุของสายตายาวแต่กำเนิด
ปัญหาสายตายาวแต่กำเนิด มักเกิดจากโครงสร้างของดวงตาเป็นหลัก ไม่ได้เกิดจากการเลี้ยงดูหรือพฤติกรรมการใช้สายตา โดยสาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
- ความยาวของลูกตาสั้นกว่าปกติ ทำให้จุดโฟกัสของแสงอยู่หลังจอประสาทตา
- กำลังการหักเหของกระจกตาหรือเลนส์ตาน้อยกว่าปกติ
- ปัจจัยทางพันธุกรรม หากมีประวัติคนในครอบครัวเป็นสายตายาว โอกาสที่เด็กจะมีภาวะนี้ก็จะเพิ่มขึ้น
การวินิจฉัยสายตายาวแต่กำเนิด โดยจักษุแพทย์
การวินิจฉัยสายตายาวแต่กำเนิด สามารถทำได้ตั้งแต่วัยเด็ก ผ่านการตรวจวัดสายตาอย่างละเอียด ที่ร้านแว่นโดยจักษุแพทย์ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสายตา (นักทัศนมาตร) โดยมีขั้นตอนสำคัญคือการ หยอดยาขยายม่านตา เพื่อให้กล้ามเนื้อตาหยุดการเพ่งชั่วคราว ทำให้สามารถวัดค่าสายตาได้แม่นยำ ซึ่งหมออุ๊ยขอแนะนำ ให้เด็กทุกคนได้รับการตรวจสายตา ตามระยะ ดังนี้
- ครั้งแรกช่วงอายุประมาณ 6 เดือน – 1 ปี
- ตรวจซ้ำอีกครั้งเมื่ออายุประมาณ 3 ปี
- ตรวจเป็นระยะตามคำแนะนำของแพทย์
การรักษาภาวะสายตายาวแต่กำเนิด
- การใส่แว่นสายตาเด็ก : เป็นวิธีที่ปลอดภัยและเหมาะสมที่สุดสำหรับเด็กเล็ก เพราะแว่นสายตาจะช่วยปรับแสงให้โฟกัสบนจอประสาทตาอย่างพอดี ลดการเพ่งตา และช่วยให้การมองเห็นพัฒนาได้เต็มที่
- คอนแทคเลนส์สายตายาว : เป็นการแก้ปัญหาแทนแว่นสายตา แต่อาจพิจารณาในเด็กโตหรือวัยรุ่นบางราย ทั้งนี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดจากผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น
- เลเซอร์แก้ไขค่าสายตาหรือเลสิกตา : โดยทั่วไปยังไม่แนะนำในเด็กที่ดวงตายังเจริญเติบโตไม่เต็มที่ มักพิจารณาเฉพาะผู้ใหญ่ที่อายุประมาณ 18 ปีขึ้นไป และมีข้อบ่งชี้ชัดเจนเท่านั้น ว่ามีปัญหาสายตายาวเกิดขึ้นจริง
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น หากไม่รักษาสายตายาวแต่กำเนิด
หากสายตายาวแต่กำเนิดไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน ที่แก้ไขได้ยากในอนาคต เช่น
- ภาวะตาขี้เกียจ (Amblyopia) ดวงตาข้างหนึ่งพัฒนาได้ไม่เต็มที่ ทำให้ตาสองข้างมองเห็นไม่เท่ากัน
- ตาเข (Strabismus) ดวงตาเบนไปคนละทิศละทาง และไม่ทำงานร่วมกัน
- พัฒนาการล่าช้า โดยเฉพาะด้านการอ่าน การเคลื่อนไหว และการใช้สมาธิ ทำให้เด็กเรียนรู้ได้ช้ากว่าเด็กวัยเดียวกัน ที่มีสายตาปกติ
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสายตายาวแต่กำเนิด
Q1: เด็กใส่แว่นแล้วสายตายาวจะหายไหม?
A: สายตายาวแต่กำเนิดอาจดีขึ้นได้เมื่อดวงตาโตขึ้นในบางราย แต่ทั้งนี้การใส่แว่นช่วยให้การมองเห็นพัฒนาได้อย่างเหมาะสม ไม่ได้เป็นการแก้ไขแบบถาวร แต่ก็ไม่ทำให้สายตาแย่ลงค่ะ
Q2: เด็กไม่อยากใส่แว่น ควรทำอย่างไร?
A: ควรฝึกฝนให้ลูกใส่เป็นประจำเพื่อความเคยชิน รวมไปถึงการเลือกกรอบที่เบา กระชับ และให้เด็กมีส่วนร่วมในการเลือกแว่นเด็ก จะช่วยให้ยอมใส่มากขึ้นค่ะ
Q3: ต้องตรวจสายตาบ่อยแค่ไหน?
A: ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของค่าสายตา โดยทั่วไปแนะนำปีละ 1 ครั้ง หรือตามคำแนะนำของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
บทสรุป
ภาวะสายตายาวแต่กำเนิด อาจดูเหมือนเรื่องเล็กในช่วงวัยเด็ก แต่หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจส่งผลต่อพัฒนาการและคุณภาพชีวิตในระยะยาว ดังนั้นการตรวจสายตาอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่วัยเด็ก และการใส่ใจของผู้ปกครองเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้เป็นอย่างดี หากคุณสงสัยว่าลูกรัก อาจมีปัญหาด้านการมองเห็น หรือมีอาการที่เสี่ยง แนะนำว่าควรพาไปพบผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำการตรวจอย่างละเอียดตั้งแต่เนิ่น ๆ
ที่ Dr.Ouise Eye Clinic (หมออุ๊ย) คลินิกศูนย์เลนส์แว่นตาโปรเกรสซีฟและเลนส์ชะลอสายตาสั้นในเด็ก เราให้ความสำคัญกับการดูแลสายตาของเด็กทุกช่วงวัย พร้อมให้บริการโดยจักษุแพทย์และนักทัศนมาตรผู้เชี่ยวชาญ ตรวจสุขภาพตาอย่างละเอียด และให้คำแนะนำเฉพาะราย หากคุณกำลังกังวลเรื่องสายตายาวแต่กำเนิดของลูก หรือไม่แน่ใจว่าควรเริ่มดูแลอย่างไร หมอและทีมงานยินดีดูแลด้วยความใส่ใจ เพื่อการมองเห็นที่ดีของลูกในระยะยาวค่ะ
จักษุแพทย์เฉพาะทางด้านการแก้ไขปัญหาสายตาและเลนส์โปรเกรสซีฟ
แพทย์หญิงวชิรา สนธิไชย (หมออุ๊ย)
- จักษุแพทย์เฉพาะทาง อนุสาขากระจกตาและแก้ไขค่าสายตา (Cornea and Refractive surgery)
- ชำนาญด้านการรักษาโรคตา เช่น โรคตาแห้ง โรคกระจกตาโก่งย้วย และการแก้ไขปัญหาค่าสายตาผิดปกติ
ด้วยการจ่ายเลนส์แว่นสายตา เลเซอร์แก้ไขค่าสายตา เช่น เลสิก ผ่าตัดใส่เลนส์เสริม
จากที่คุณหมอมีประสบการณ์กว่า 10 ปี กับผู้ป่วยที่มีปัญหาด้านค่าสายตาผิดปกติรวมถึงโรคตา - ประกอบกับทางบ้านคุณหมอเองมีกิจการด้านแว่นตา จึงทำให้หมอเองนำความชำนาญทั้ง 2 ด้านมาผสานกัน
ก่อตั้งเป็น "ร้านแว่นตา Dr. Ouise Eye Specialist" เน้นการจ่ายเลนส์แว่นตาที่เหมาะสมกับปัญหาสุขภาพตาเฉพาะบุคคล เพื่อให้การมองเห็นที่ชัดเจนและสบายตา โดยมีเป้าหมายขอเป็นด่านแรกในการดูแลแบบองค์รวมสุขภาพตาเบื้องต้นให้กับชาวไทย เข้าถึงการตรวจตา โดยไม่ต้องไปถึงโรงพยาบาล
ประวัติการศึกษา
- แพทยศาสตร์บัณฑิต ศิริราชพยาบาล, มหาวิทยาลัยมหิดล
- วุฒิบัตรสาขาจักษุวิทยา, คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลธรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- วุฒิบัตรอนุสาขากระจกตา และผ่าตัดแก้ไขค่าสายตา, คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี, มหาวิทยาลัยมหิดล
ปัจจุบัน
- อาจารย์จักษุแพทย์ หน่วยกระจกตาและผ่าตัดแก้ไขค่าสายตา โรงพยาบาลรามาธิบดี
- ผู้ก่อตั้ง Dr.Ouise Eye Clinic และ Dr.Ouise Eye Specialist
- ทีมบริหาร ร้านแว่นตา the NEXT
สาขาของเรา
DR.OUISE EYE CLINIC
ที่ตั้ง: ซอยพหลโยธิน 92 ตำบลประชาธิปัตย์
อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี 12130
เวลาเปิดปิด: 10.0018.00 น.
โทร: 090-224-5168
DR.OUISE EYE SPECIALIST
ที่ตั้ง: ห้าง Fashion Island ชั้น 2 ห้องเลขที่ 2040B
เลขที่ 587,589,589/7-9 ถนนรามอินทรา แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กทม 10230
เวลาเปิดปิด: 10.0022.00 น.
โทร: 095-386-6361
แพทย์หญิง วชิรา สนธิไชย (หมออุ๊ย)
แพทย์หญิง วชิรา สนธิไชย (หมออุ๊ย)
แพทย์หญิง วชิรา สนธิไชย (หมออุ๊ย)
