ต้อกระจกใส่แว่นได้ไหม แล้วเมื่อไหร่ถึงต้องผ่าตัด? คำแนะนำจากหมอตา

หมออุ๊ยเองนะคะ วันนี้หมออยากชวนคุยเรื่องหนึ่งที่คนไข้ถามหมอบ่อยมาก โดยเฉพาะในช่วงที่เริ่มรู้สึกว่ามองไม่ชัดเหมือนเดิม หรือเปลี่ยนแว่นบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ นั่นคือเรื่องของต้อกระจก ผู้ที่เริ่มมีอาการต้อกระจกมักมีคำถามว่า “ใส่แว่นสายตาแทนการผ่าตัดได้ไหม?” หรือ “ต้อกระจกแบบไหนถึงจำเป็นต้องผ่าตัด?”

ในบทความนี้ หมอจะพาทุกคนมาไขข้อข้องใจเกี่ยวกับการรักษาต้อกระจกด้วยแว่น การประเมินว่าอาการอยู่ในระยะไหน และแนวทางการตัดสินใจผ่าตัดอย่างเหมาะสม เพื่อให้คุณดูแลสายตาของตัวเองได้อย่างมั่นใจและปลอดภัยมากขึ้นค่ะ

ต้อกระจก คืออะไร? มุมมองจากหมอตา

ต้อกระจก (Cataract) เป็นภาวะที่เลนส์ตาธรรมชาติซึ่งปกติควรใสและโปร่งแสง เกิดความขุ่นมัว ทำให้แสงผ่านเข้าสู่จอประสาทตาได้ไม่เต็มที่ ส่งผลให้การมองเห็นพร่ามัว มองไม่ชัด สีซีดลง หรือมีแสงกระจาย โดยเฉพาะในที่แสงน้อยหรือขณะขับรถกลางคืน ซึ่งภาวะต้อกระจกมักเกิดขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น เนื่องจากโครงสร้างโปรตีนในเลนส์ตาเสื่อมสภาพตามธรรมชาติ แต่ก็อาจเกิดได้จากปัจจัยอื่น เช่น

• โรคเบาหวาน
  
• การใช้ยาสเตียรอยด์เป็นเวลานาน
  
• การได้รับรังสี UV มากเกินไป
  
• อุบัติเหตุหรือการกระทบบริเวณดวงตา
  
• ปัจจัยทางพันธุกรรมบางกรณี

อาการของต้อกระจกมักค่อย ๆ เป็นมากขึ้นอย่างช้า ๆ ไม่ได้เกิดขึ้นแบบฉับพลัน จนหลายคนไม่รู้ตัวว่าการมองเห็นแย่ลง จนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันขึ้นเรื่อย ๆ   

เช็กด่วน! อาการต้อกระจกเป็นอย่างไร? สัญญาณเตือนจากหมอตา

สำหรับอาการเริ่มต้นในระยะแรกของต้อกระจก ที่หมออยากให้ลองสังเกตตัวเอง มีหลายอาการด้วยกันค่ะ ไม่ว่าจะเป็น

• มองเห็นพร่ามัวเหมือนมีหมอกบาง ๆ บัง
  
  
• แม้จะใส่แว่นสายตา แต่ภาพที่เห็นกลับไม่คมชัดเหมือนเดิม
  
  
• ต้องเพ่งมากขึ้นเวลาอ่านหนังสือหรือดูหน้าจอ
  
  
• รู้สึกว่าสีสันดูหม่นลง หรือไม่สดใสเท่าเดิม
  
  
• เปลี่ยนแว่นบ่อยขึ้น เพราะรู้สึกว่าสายตาเปลี่ยนเร็วผิดปกติ
  
  

• มองแสงไฟแล้วเห็นแสงกระจาย หรือแสงฟุ้งรอบดวงไฟ
  
  
• แสบตา สู้แสงแดดหรือแสงไฟจ้าไม่ได้
  
  
• เวลาขับรถตอนกลางคืน จะรู้สึกว่ามองเห็นลำบาก
  
  
• มองหน้าคนหรือรายละเอียดเล็ก ๆ ไม่ชัด
  
  
• รู้สึกว่าภาพซ้อน หรือเงาซ้อนในบางราย
  
  

• การมองเห็นมัวลงอย่างชัดเจน เหมือนมองผ่านกระจกฝ้า
  
  
• ทำกิจวัตรประจำวันลำบาก เช่น อ่านหนังสือ ทำงาน หรือเดินในที่แสงน้อย
  
  
• สูญเสียความมั่นใจในการขับรถ หรือทำงานที่ต้องใช้สายตา
  
  
• หากต้อกระจกสุก อาจสังเกตเห็นเป็นสีขาวตรงรูม่านจา (ปกติดวงตาเป็นสีดำ) หากปล่อยไว้อาจทำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน เช่น โรคต้อหิน อาการอักเสบ จนรู้สึกปวดตา ตาแดง และอาจถึงขั้นสูญเสียการมองเห็น

การผ่าตัดต้อกระจกคืออะไร? คำอธิบายจากหมอตา

การผ่าตัดต้อกระจกคือ การนำเลนส์ตาธรรมชาติที่ขุ่นออก และใส่เลนส์แก้วตาเทียม (Intraocular Lens: IOL) เข้าไปแทน เพื่อฟื้นฟูความคมชัดของการมองเห็น ซึ่งปัจจุบัน ทางการแพทย์มักใช้เทคโนโลยี Phacoemulsification ซึ่งเป็นการสลายเลนส์ตาที่ขุ่นด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง ก่อนดูดออกผ่านแผลขนาดเล็ก ทำให้แผลผ่าตัดเล็ก ฟื้นตัวเร็ว ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และไม่ต้องพักฟื้นนาน

ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีประสบการณ์ที่ดีหลังผ่าตัด เช่น 

• ไม่เจ็บหรือเจ็บเพียงเล็กน้อย (ใช้ยาชาเฉพาะที่)
  
• กลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ภายในเวลาไม่นาน
• การมองเห็นดีขึ้นทันทีหรือภายในไม่กี่วัน
  
  

การเลือกชนิดของเลนส์แก้วตาเทียมก็มีความสำคัญ ซึ่งหมอจะประเมินตามสภาพสายตา ไลฟ์สไตล์ และความต้องการของผู้ป่วยแต่ละคน ใครที่กำลังกังวลไม่ต้องกังวลเลยนะคะ

เมื่อไหร่ถึงควรผ่าตัดต้อกระจก? แนวทางจากหมอตา

การผ่าตัดต้อกระจก ไม่จำเป็นต้องรอให้มองไม่เห็นก่อนเสมอไป ซึ่งหมอจะพิจารณาแนะนำการผ่าตัด เมื่อพบว่าอาการเริ่มกระทบต่อคุณภาพชีวิต เช่น

1. การมองเห็นแย่ลงจนรบกวนชีวิตประจำวัน

• อ่านหนังสือลำบาก
• ขับรถไม่ได้ โดยเฉพาะตอนกลางคืน
• มองหน้าคนหรือสิ่งรอบตัวไม่ชัด
• ทำงานหรือกิจวัตรประจำวันได้ยากขึ้น

2. เปลี่ยนแว่นแล้วอาการไม่ดีขึ้น

• เปลี่ยนเลนส์หลายครั้งแต่ยังพร่ามัว
• เริ่มมีอาการแสงฟุ้ง หรือแสงกระจายเวลามองไฟหรือแดดจ้า

3. มีโรคตาหรือภาวะแทรกซ้อนร่วม

• เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา ต้อหิน หรือมีอาการบวมของจอประสาทตา ซึ่งอาจต้องรักษาร่วมกัน
  

4. ตรวจพบต้อกระจกสุกหรือเลนส์ขุ่นมาก

• แม้ผู้ป่วยบางรายอาจยังไม่รู้สึกว่าการมองเห็นแย่ลง แต่หมออาจแนะนำให้ผ่าตัดก่อนที่เลนส์จะขุ่นแข็งมากเกินไป และเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ต้อหินเฉียบพลัน หรือเลนส์แข็งเกินไป ซึ่งอาจทำให้การผ่าตัดยากขึ้นในอนาคต

ต้อกระจกใส่แว่นสายตาได้ไหม? คำตอบจากหมอตา

คำตอบคือ “ได้” ค่ะ แต่จะเหมาะสำหรับการใส่ในระยะเริ่มต้นของต้อกระจก ในช่วงที่เลนส์ตายังขุ่นมัวเพียงเล็กน้อย ซึ่งการเปลี่ยนแว่นสายตาสามารถช่วยปรับโฟกัส และบรรเทาอาการมองไม่ชัดได้ชั่วคราว เช่น

• อ่านหนังสือได้สบายขึ้น
  
  
• ทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ได้ดีขึ้น
  
  
• ใช้ชีวิตประจำวันได้คล่องตัวมากขึ้น
   

อย่างไรก็ตาม หมอขอเน้นว่าแว่นสายตาเป็นการช่วย “ประคองอาการ” ชั่วคราวเท่านั้น และแว่นไม่สามารถหยุดยั้งหรือรักษาต้อกระจกให้หายขาดได้ เนื่องจากต้อกระจกเป็นการเสื่อมของโครงสร้างเลนส์ตา ซึ่งไม่สามารถกลับมาใสเหมือนเดิมได้เอง ดังนั้นการใส่แว่นจึงอาจช่วยชะลอความจำเป็นในการผ่าตัดในบางราย แต่ไม่ใช่ทางแก้ไขระยะยาวนั่นเองค่ะ

หมอตาแนะนำ วิธีป้องกันต้อกระจกเบื้องต้น

แม้ต้อกระจกจะเป็นส่วนหนึ่งของความเสื่อมตามวัย แต่ทั้งนี้คุณสามารถลดความเสี่ยง หรือชะลอการเกิดได้ด้วยการ

• สวมแว่นกันแดดที่ป้องกันรังสี UV
  
  
• ควบคุมโรคประจำตัว ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เช่น เบาหวาน
  
  
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่
  
  
• รับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น ผักใบเขียว ผลไม้สีเข้ม
  
  
• ตรวจสุขภาพตาเป็นประจำอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ที่โรงพยาบาล หรือร้านตัดแว่นโดยจักษุแพทย์

สาขาของเรา

DR.OUISE EYE CLINIC

ที่ตั้ง: ซอยพหลโยธิน 92 ตำบลประชาธิปัตย์
อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี 12130

เวลาเปิดปิด: 10.0018.00 น.

โทร: 090-224-5168

DR.OUISE EYE SPECIALIST

ที่ตั้ง: ห้าง Fashion Island ชั้น 2 ห้องเลขที่ 2040B
เลขที่ 587,589,589/7-9 ถนนรามอินทรา แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กทม 10230

เวลาเปิดปิด: 10.0022.00 น.

โทร: 095-386-6361