เลนส์แว่นตาหลังทำเลสิก จักษุแพทย์แนะนำ ควรเลือกแบบไหน มั่นใจทุกการมองเห็น

หมออุ๊ยเองนะคะ หลายคนที่ผ่านการทำเลสิกหรือกำลังมีแพลนทำเลสิก มักจะมีคำถามคล้าย ๆ กันเลยว่า “ทำเลสิกแล้ว ยังจำเป็นต้องใส่แว่นอีกไหม?” หรือบางคนเริ่มรู้สึกว่าหลังผ่าตัดไปสักพัก มองเห็นชัดก็จริง แต่กลับมีอาการล้า ตาแห้ง หรือสู้แสงไม่ค่อยได้ ซึ่งตรงนี้ต้องบอกเลยค่ะว่า “เลนส์แว่นตา” หลังทำเลสิก ยังมีบทบาทสำคัญมากกว่าที่หลายคนคิด เพราะช่วยปกป้องดวงตา และทำให้การมองเห็นสบายขึ้นในชีวิตประจำวัน

การทำเลสิก คืออะไร? มุมมองจากจักษุแพทย์ที่คุณควรรู้

การทำเลสิก (LASIK: Laser-Assisted In Situ Keratomileusis) เป็นการผ่าตัดโดยใช้เลเซอร์แก้ไขค่าสายตาผิดปกติ เพื่อปรับรูปร่างของ “กระจกตา” ช่วยให้แสงสามารถโฟกัสลงบนจอประสาทตาได้อย่างพอดี ตอบโจทย์การแก้ไขทั้งในกลุ่มคนที่มีภาวะสายตาสั้น ยาว หรือเอียง

ปัญหาหลักจะอยู่ที่ “ตำแหน่งโฟกัสของแสง” ไม่ตกลงพอดีที่จอประสาทตา ทำให้ภาพที่มองเห็นไม่คมชัด การทำเลสิกจึงเข้าไปแก้ที่ต้นเหตุ โดยปรับความโค้งของกระจกตาให้แสงตกพอดีมากขึ้น ผลลัพธ์ที่ได้คือ คนไข้ส่วนใหญ่สามารถมองเห็นชัดโดยไม่ต้องพึ่งแว่นหรือคอนแทคเลนส์ในชีวิตประจำวัน แต่สิ่งที่หมออยากให้เข้าใจคือ “เลสิกไม่ได้ทำให้ดวงตากลับไปเหมือนเดิม 100%” นะคะ เพราะหลังการผ่าตัดอาจมีผลลัพธ์บางอย่าง เช่น

• โครงสร้างกระจกตาจะบางลง
  
• ผิวกระจกตาอาจไวต่อแสงมากขึ้น
• ระบบการโฟกัสอาจยังต้องใช้เวลาในการปรับตัว
  

สิ่งเหล่านี้อาจทำให้บางคนมีอาการ เช่น ตาแห้ง แพ้แสง มองเห็นแสงฟุ้งกระจายตอนกลางคืน หรือรู้สึกโฟกัสไม่สบายในบางสถานการณ์ ตรงนี้เองค่ะที่ “แว่นตา” จะเข้ามาช่วยเสริม เพราะแว่นตาหลังเลสิกไม่ได้มีหน้าที่แค่ “แก้สายตา” แต่ยังช่วย

• ปรับคุณภาพของแสงให้คมชัดขึ้น
  
• ลดความฟุ้งกระจายของแสง
  
• เพิ่มความสบายตาในสถานการณ์ที่ดวงตาต้องทำงานหนัก
  

โดยเฉพาะในยุคที่เราใช้สายตากับหน้าจอมากขึ้น เลนส์แว่นตาจึงกลายเป็นตัวช่วยที่สำคัญมาก แม้จะทำเลสิกมาแล้วก็ตามค่ะ

วิธีเลือกแว่นหลังทำเลสิก ตามหลักการของจักษุแพทย์

ในทางการแพทย์ เรามองว่าเลสิกคือการ “ลดความจำเป็นในการพึ่งแว่น” แต่ไม่ใช่การตัดขาดจากแว่นไปแบบถาวรค่ะ เพราะหลังการผ่าตัด ดวงตาจะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งในเชิงโครงสร้าง และการตอบสนองต่อแสง ซึ่งทำให้ในบางสถานการณ์ การมีแว่นที่เหมาะสมจะช่วยเพิ่ม “คุณภาพการมองเห็น” ได้อย่างชัดเจน

ดังนั้นหากมีคนไข้มาปรึกษาหมอ เรื่องการตัดแว่นหลังทำเลสิก หมอจะไม่ได้ทำแค่การตรวจวัดสายตานะคะ แต่ต้องดูพฤติกรรมการใช้สายตาร่วมด้วยเสมอ

• บางคนมีค่าสายตาเหลือเล็กน้อย (Residual Refractive Error)
  
• บางคนมีอาการตาแห้งร่วม
  
• บางคนไวต่อแสงมากกว่าปกติ
  
• บางคนเริ่มมีสายตายาวตามวัย

2. เลือกเลนส์ให้ตรงกับปัญหาจริง

สิ่งที่หมอเจอบ่อยมาก คือคนไข้เลือกเลนส์จากรีวิว หรือเลือกตามคำแนะนำของคนอื่น ๆ แต่ในความเป็นจริง “ดวงตาหลังเลสิกของแต่ละคนไม่เหมือนกัน” ค่ะ

ตัวอย่างเช่น

• หากมีอาการตาล้าเวลาทำงานหน้าจอ → ควรเลือกเลนส์ที่ช่วยลดการเพ่ง เช่น เลนส์ผ่อนคลายกล้ามเนื้อตา หรือเลนส์สำหรับทำงานระยะใกล้
  
• หากมีอาการแพ้แสง → ควรเลือกเลนส์กรองแสง หรือเลนส์ออกแดดเปลี่ยนสี เพื่อช่วยลดแสงโดยเฉพาะ
  หากมีปัญหาขับรถกลางคืน → ควรเลือกเลนส์ที่ลดแสงสะท้อน และเพิ่มความคมชัด
  

3. การเคลือบผิวเลนส์ (Coating) สำคัญกว่าที่คิด

หมอจะให้ความสำคัญกับ “คุณภาพผิวเลนส์” มากพอ ๆ กับค่าสายตาเลยนะคะ โดยเฉพาะในคนที่ทำเลสิกมาแล้ว ซึ่งมักมีความไวต่อแสงมากขึ้น ดังนั้นเลนส์ที่มี Coating คุณภาพดี จะทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยสำคัญในเรื่องต่าง ๆ เช่น

• ลดแสงสะท้อนจากทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
  
• ลดภาพเงา (Ghost Image)
  
• เพิ่ม Contrast ทำให้ภาพคมขึ้น
  
• ลดอาการแสงฟุ้งในเวลากลางคืน
  

4. เลือกประเภทเลนส์ให้เหมาะกับช่วงวัยและการโฟกัส

อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือ “อายุและระบบการโฟกัส” ของดวงตา เพราะคนในแต่ละช่วงอายุมักมีปัญหาที่แตกต่างกัน เช่น

• คนอายุน้อย → อาจต้องการแค่เลนส์เสริมความสบายตา
  
• คนวัย 35–40 ปีขึ้นไป → เริ่มมีภาวะสายตายาวตามวัย หรืออาจต้องใช้เลนส์เฉพาะทาง เช่น เลนส์ผ่อนคลายกล้ามเนื้อตา หรือเลนส์โปรเกรสซีฟ ตรงนี้หมออยากเน้นว่า เลสิก “ไม่สามารถหยุดสายตายาวตามวัย” ได้ ดังนั้น หากเริ่มมีอาการต่าง ๆ อย่างการต้องยืดมือถือออก หรืออ่านใกล้ไม่ชัด การเลือกเลนส์ที่รองรับหลายระยะ จะช่วยให้ใช้ชีวิตง่ายขึ้นมากค่ะ
  

6. ความแม่นยำในการวัดและการฟิตติ้งแว่น คือหัวใจสำคัญ

เลนส์ที่ดีถ้าวัดไม่แม่น หรือฟิตไม่พอดี ก็ให้ผลลัพธ์ที่ไม่เต็มที่ค่ะ โดยเฉพาะในคนที่ทำเลสิกมาแล้ว มักต้องการความละเอียดมากขึ้น โดยสิ่งที่ต้องคำนึงถึง เช่น

• ระยะห่างระหว่างตา (PD)
  
• ตำแหน่งศูนย์กลางเลนส์
  
• มุมเอียงของกรอบ
  
• ระยะห่างเลนส์กับดวงตา
  

ทั้งหมดนี้มีผลต่อความคมชัด ความสบายตา และการปรับตัวกับแว่น ดังนั้นการเลือกร้านตัดแว่นโดยจักษุแพทย์ หรือสถานที่ตัดแว่นที่มีผู้เชี่ยวชาญดูแล จึงสำคัญมากค่ะ

หากไม่ใส่แว่นหลังทำเลสิก ผลกระทบในมุมมองของจักษุแพทย์

“ไม่ใส่แว่นหลังทำเลสิกได้ไหม?” คำถามนี้มีคนไข้มาถามหมอบ่อย ๆ เช่นกัน และคำตอบคือขึ้นอยู่กับแต่ละคนค่ะ เพราะหากคนไข้ยังมองเห็นชัดดี ไม่มีอาการล้า หรือเป็นคนที่ใช้งานสายตาไม่หนัก ก็สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติโดยไม่ใส่แว่นได้ค่ะ

แต่ในความเป็นจริง คนส่วนใหญ่ในปัจจุบันใช้สายตาหนักมาก โดยเฉพาะหน้าจอ ไม่ว่าจะเป็นมือถือ จอคอม แท็บเล็ต ดังนั้นการไม่ใช้แว่นตาช่วยเลย อาจทำให้เกิดปัญหาในระยะยาว เช่น

1. ความล้าสะสมของกล้ามเนื้อตา ที่แม้จะมองเห็นชัด แต่การเพ่งต่อเนื่องโดยไม่มีตัวช่วย จะทำให้กล้ามเนื้อตาทำงานหนักมากขึ้น
   
2. คุณภาพการมองเห็นในบางสถานการณ์ลดลง เช่น ขับรถกลางคืน เจอแสงจ้า อยู่ในที่แสงน้อย ฯลฯ ที่อาจเป็นสาเหตุของอุบัติเหตุได้เช่นกัน
   
3. การปกป้องดวงตาที่ไม่เพียงพอ แสง UV และแสงสีฟ้า เป็นปัจจัยที่ทำร้ายดวงตาในระยะยาว ดังนั้นแว่นตาที่ดี จะสามารถช่วยลดความเสี่ยงตรงนี้ได้
   
4. เสี่ยงต่อการใช้สายตาเกินกำลังโดยไม่รู้ตัว หลายคนคิดว่ามองเห็นชัด = ใช้ได้เต็มที่ แต่จริง ๆ แล้ว “ความสบายตา” สำคัญไม่แพ้ความชัดเลยค่ะ ดังนั้น หมอมักแนะนำคนไข้เสมอว่าไม่จำเป็นต้องใส่แว่นตลอดเวลา แต่ควรมี “แว่นที่เหมาะสม” ไว้ใช้ในช่วงเวลาที่ดวงตาต้องทำงานหนัก จะดีที่สุดค่ะ

สาขาของเรา

DR.OUISE EYE CLINIC

ที่ตั้ง: ซอยพหลโยธิน 92 ตำบลประชาธิปัตย์
อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี 12130

เวลาเปิดปิด: 10.0018.00 น.

โทร: 090-224-5168

DR.OUISE EYE SPECIALIST

ที่ตั้ง: ห้าง Fashion Island ชั้น 2 ห้องเลขที่ 2040B
เลขที่ 587,589,589/7-9 ถนนรามอินทรา แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กทม 10230

เวลาเปิดปิด: 10.0022.00 น.

โทร: 095-386-6361