ตาล้า ปวดตา ภาพเบลอ จักษุแพทย์เตือน อาจเสี่ยงโรค CVS จริงไหม?

 

สวัสดีค่ะ หมออุ๊ยเองนะคะ...ปัจจุบันหลายคนต้องใช้สายตากับหน้าจอดิจิทัลเป็นเวลานาน ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ หรือแท็บเล็ต หมอเลยพบคนไข้ที่มีอาการ ปวดตา ตาล้า ปวดหัว แสบตา น้ำตาไหล เคืองตา ภาพเบลอ โฟกัสไม่ค่อยได้ หรือสู้แสงไม่ค่อยไหว เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ บทความนี้หมอจะพาทุกคนมาทำความรู้จัก “โรคตาคอมพิวเตอร์” เพื่อให้สามารถใช้สายตาในยุคดิจิทัลได้อย่างสบายตามากขึ้นค่ะ

 

จักษุแพทย์อธิบาย โรคตาคอมพิวเตอร์ คืออะไร?

 

Computer Vision Syndrome (CVS) หรือที่หลายคนเรียกว่า โรคตาคอมพิวเตอร์ เป็นกลุ่มอาการทางตาที่เกิดจากการใช้สายตากับหน้าจออุปกรณ์ดิจิทัลเป็นเวลานานติดต่อกัน ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ก โทรศัพท์มือถือ หรือแท็บเล็ต โดยทั่วไปมักพบในผู้ที่ใช้หน้าจอ ต่อเนื่องมากกว่า 3 ชั่วโมงต่อวัน หรือใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานโดยไม่ได้พักสายตาอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะกลุ่มคนที่ Work From Home (WFH)  สิ่งสำคัญคือ CVS ไม่ได้เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของดวงตาเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นกลุ่มอาการ (Syndrome) ที่เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น การเพ่งระยะใกล้ การกระพริบตาที่ลดลง และสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ไม่ตอบโจทย์

 

 

ในมุมของหมอ ภาวะนี้มีลักษณะคล้ายกับ Office Syndrome ของกล้ามเนื้อคอและไหล่ ซึ่งเกิดจากการใช้งานซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน เพียงแต่ในกรณีนี้จะเกิดขึ้นกับดวงตาและกล้ามเนื้อตาที่ต้องทำงานหนักตลอดเวลานั่นเองค่ะ โดยอาการของโรคนี้ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก ๆ คือ

 

1. ภาวะตาแห้ง (Dry Eye)

ขณะจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์ อัตราการกระพริบตาของเราจะลดลงโดยอัตโนมัติ จากปกติที่กระพริบประมาณ 15–20 ครั้งต่อนาที อาจลดลงเหลือเพียงครึ่งหนึ่ง และเมื่อกระพริบตาน้อยลง น้ำตาที่เคลือบผิวตาจะระเหยเร็วขึ้น ส่งผลให้เกิดภาวะตาแห้งและระคายเคืองตา อาการที่มักพบ ได้แก่

• แสบตา
• เคืองตา
• น้ำตาไหล
• ตาฝืด
• ตาแดง
• รู้สึกไม่สบายตาเมื่ออยู่หน้าจอนาน ๆ

ในบางราย เมื่อตรวจสุขภาพตาโดยจักษุแพทย์ อาจพบว่ามีจุดแห้งบนกระจกตา หรือพบว่าน้ำตาระเหยเร็วผิดปกติด้วยค่ะ

 

 

 

 

 

2. ภาวะกล้ามเนื้อตาทำงานหนัก (Eye Strain)

การทำงานหน้าจอเป็นกิจกรรมที่ต้องใช้การเพ่งระยะใกล้ต่อเนื่อง ทำให้กล้ามเนื้อตาที่ควบคุมการโฟกัสต้องทำงานหนัก และเมื่อกล้ามเนื้อเหล่านี้ถูกใช้งานเป็นเวลานานโดยไม่ได้พัก อาจทำให้เกิดอาการ ปวดตา ตาล้า ปวดศีรษะ มองภาพไม่ชัด หรือโฟกัสภาพยาก ซึ่งภาวะนี้มักเกิดจากการสะสมของการใช้งานสายตาอย่างหนักในระยะยาว

 

 

จักษุแพทย์เตือน ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิด Computer Vision Syndrome

 

ภาวะ Computer Vision Syndrome หรือโรคตาคอมพิวเตอร์ ไม่ได้เกิดจากการใช้หน้าจอเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดอาการได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็น

1. การใช้กำลังเพ่งมากเกินไป

โดยเฉพาะในผู้ที่มีค่าสายตา เช่น สายตาสั้น สายตายาว สายตาเอียง ฯลฯ แต่ไม่ได้แก้ไขค่าสายตาอย่างเหมาะสม จะต้องใช้กำลังเพ่งมากกว่าปกติ ทำให้กล้ามเนื้อตาทำงานหนัก และเกิดอาการปวดตาหรือปวดศีรษะได้ง่าย

2. การใช้งานระยะใกล้เป็นเวลานาน

การจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์เป็นเวลาหลายชั่วโมงติดต่อกัน โดยไม่พักสายตา เป็นหนึ่งในปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดอาการตาล้า

3. สิ่งแวดล้อมในการทำงานไม่เหมาะสม

สิ่งแวดล้อมในการทำงานมีผลต่อสุขภาพดวงตาอย่างมาก เช่น

• แสงสว่างมากเกินไป
  
• แสงสว่างน้อยเกินไป
  
• มีแสงสะท้อนจากหน้าจอ
  
• พัดลมเป่าตาโดยตรง

ปัจจัยเหล่านี้สามารถทำให้ดวงตาแห้งและล้าได้ง่ายขึ้น

 

 

 

 

  

จักษุแพทย์แนะนำ วิธีดูแลและรักษา ลดอาการตาล้าจากการใช้คอมพิวเตอร์

 

หากไปที่ร้านตัดแว่นโดยจักษุแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญจะซักประวัติการใช้งานหน้าจอร่วมกับการตรวจวัดสายตา พร้อมกับแนะนำคนไข้ให้ดูแลตัวเอง ทั้งในเรื่องของการปรับพฤติกรรม การออกกำลังกายดวงตา การปรับสภาพแวดล้อม และการดูแลสุขภาพตาอย่างเหมาะสม ดังนี้ 

 

1. การออกกำลังกายดวงตา ช่วยลดอาการล้าของดวงตา 

การบริหารกล้ามเนื้อตาเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยลดความล้าของดวงตา และช่วยให้ระบบการโฟกัสทำงานได้ดีขึ้น

 

• Blinking Exercise (การฝึกกระพริบตา) การกระพริบตาบ่อย ๆ จะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวตา ลดอาการตาแห้ง แสบตา และน้ำตาไหล
• Convergence Exercise (Pencil Push-up) เป็นการฝึกกล้ามเนื้อตาที่ช่วยให้การโฟกัสวัตถุระยะใกล้ทำงานได้ดีขึ้น แนะนำว่าควรฝึกวันละ 10–15 นาที อย่างน้อย สัปดาห์ละ 5 ครั้ง

 

2. ใช้กฎ 20-20-20 เพื่อลดการเพ่งของดวงตา

เป็นวิธีง่าย ๆ ที่จักษุแพทย์มักแนะนำเพื่อลดการทำงานหนักของกล้ามเนื้อตา โดยทุก ๆ 20 นาที ให้มองวัตถุที่อยู่ไกลประมาณ 20 ฟุต เป็นเวลา 20 วินาที วิธีนี้ช่วยให้กล้ามเนื้อตาที่ใช้เพ่งระยะใกล้ได้ดีขึ้น ผ่อนคลาย และลดอาการตาล้า

 

 

3. แก้ไขค่าสายตาให้ถูกต้อง

ผู้ที่มีปัญหาค่าสายตา ไม่ว่าจะเป็นสายตาสั้น สายตายาว สายตาเอียง ควรได้รับการแก้ไขด้วย แว่นสายตาหรือคอนแทคเลนส์ที่เหมาะสม หากค่าสายตาไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกต้อง ก็มักทำให้เกิดการหรี่ตาและเพ่งมากขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของอาการปวดตาและตาล้า

 

4. ปรับสภาพแวดล้อมในการทำงาน

การจัดสภาพแวดล้อมในการทำงานให้เหมาะสม สามารถช่วยลดอาการล้าของดวงตาได้อย่างมาก ไม่ว่าจะเป็น

• ตั้งหน้าจอห่างจากตาประมาณ 20–28 นิ้ว
  
• ตั้งหน้าจอให้ต่ำกว่าระดับสายตาประมาณ 10–15 องศา
  
• ปรับความสว่างหน้าจอให้เหมาะสมกับแสงในห้อง
  
• หลีกเลี่ยงพัดลมเป่าตาโดยตรง เพื่อลดอาการตาแห้ง

 

 

นอกจากนี้ยังสามารถลดอาการล้าของดวงตาได้โดย

• ปรับหน้าจอเป็น Sepia background
  
• ใช้หน้าจอที่มี Anti-glare
  
• ใช้หน้าจอที่มี Refresh rate อย่างน้อย 75 Hz
  
• ปรับขนาดตัวอักษรให้ใหญ่ขึ้น

 

5. เลือกเลนส์แว่นตาที่เหมาะกับการใช้คอมพิวเตอร์

สำหรับผู้ที่ต้องทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน การเลือกเลนส์แว่นตาที่เหมาะสม สามารถช่วยลดอาการล้าของดวงตาได้เป็นอย่างดีเลยค่ะ ตัวอย่างเช่น

• เลนส์กรองแสงสีฟ้า ช่วยลดแสงจากหน้าจอดิจิทัล และยังช่วยบรรเทาอาการเมื่อยล้าของดวงตาได้ในบางราย
  
• เลนส์ผ่อนคลายกล้ามเนื้อตา เลนส์ชนิดนี้จะมีค่าสายตายาวเล็กน้อยบริเวณส่วนล่างของเลนส์ ข้อดีคือช่วยลดกำลังเพ่งได้ เมื่อต้องมองหน้าจอหรืออ่านหนังสือเป็นเวลานาน

 

6. การใช้น้ำตาเทียมในผู้ที่มีภาวะตาแห้ง

ในผู้ที่มีภาวะตาแห้งร่วมด้วย การใช้น้ำตาเทียมสามารถช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวตา และลดอาการระคายเคืองตาได้ แต่หากมีอาการตาแห้งมาก หรือมีอาการเรื้อรัง ควรเข้ารับการตรวจกับจักษุแพทย์ เพื่อประเมินสาเหตุและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมค่ะ

 

 

 

FAQ: จักษุแพทย์ตอบคำถามอาการตาล้าจากจอ

Q1: ใช้คอมพิวเตอร์วันละกี่ชั่วโมง ถึงเสี่ยงเกิด Computer Vision Syndrome?

A: โดยทั่วไปหากใช้หน้าจอดิจิทัล ต่อเนื่องมากกว่า 3 ชั่วโมงต่อวัน ความเสี่ยงจะเริ่มเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในคนที่ต้องใช้สายตาเพ่งหน้าจอใกล้ตลอดเวลา เช่น งานคอมพิวเตอร์ งานออกแบบ หรือการทำงาน WFH ซึ่งหากไม่มีการพักสายตาอย่างเหมาะสม อาการตาล้าและตาแห้งจะค่อย ๆ สะสมขึ้นได้ค่ะ

Q2: อาการปวดหัวหรือปวดตา เกิดจากการจ้องหน้าจอจริงหรือไม่?

A: เกิดขึ้นได้จริงค่ะ เพราะการจ้องหน้าจอนาน ๆ ทำให้กล้ามเนื้อตาต้องเพ่งโฟกัสตลอดเวลา เมื่อทำงานหนักเกินไป จะเกิดอาการปวดตา ตาล้า หรือปวดศีรษะร่วมด้วย โดยเฉพาะในคนที่มีค่าสายตาแต่ยังไม่ได้แก้ไขอย่างเหมาะสม จะเกิดปัญหาได้ง่ายกว่าคนที่มีค่าสายตาปกติ

Q3: เลนส์แว่นตากรองแสงสีฟ้า ช่วยลดอาการล้าตาได้หรือไม่?

A: เลนส์แว่นตากรองแสงสีฟ้า สามารถช่วยเพิ่มความสบายตาและลดแสงจ้าที่รบกวนสายตา ได้ในบางกรณี โดยเฉพาะผู้ที่ใช้หน้าจอดิจิทัลเป็นเวลานาน แต่ทั้งนี้การเลือกเลนส์ควรพิจารณาร่วมกับ ค่าสายตาและลักษณะการใช้งานจริงของแต่ละคน ด้วยค่ะ

Q4: กฎ 20-20-20 ช่วยป้องกันอาการตาล้าได้จริงหรือไม่?

A: กฎ 20-20-20 เป็นวิธีที่จักษุแพทย์แนะนำบ่อยค่ะ คือ ทุก 20 นาที ให้มองไกล 20 ฟุต เป็นเวลา 20 วินาที วิธีนี้ช่วยให้กล้ามเนื้อตาได้คลายตัว ลดการเพ่งต่อเนื่อง จึงช่วยลดอาการตาล้าและความเครียดของดวงตาได้ดี

Q5: เมื่อไรควรไปตรวจตากับจักษุแพทย์?

A: หากมีอาการเหล่านี้บ่อย ๆ หมอแนะนำว่าควรตรวจตาค่ะ

• ปวดตา ตาล้าเรื้อรัง
  
• ภาพเบลอ หรือโฟกัสยาก
  
• แสบตา น้ำตาไหล ตาแห้ง
  
• ปวดศีรษะจากการใช้สายตา

การตรวจสายตาอย่างละเอียดจะช่วยหาสาเหตุว่าเกิดจาก ค่าสายตา ภาวะตาแห้ง หรือปัญหากล้ามเนื้อตา และสามารถแก้ไขได้ตรงจุดมากขึ้นค่ะ

 

  
 

 

   

  

 

   

 

 

 

 

สาขาของเรา